Zatvori

Platforme

Banca intesa, verified by visa, master card, secure code


ŠTA JE TO HDMI? REZOLUCIJE EKRANA
VRSTE HDTV EKRANA VRSTE VIDEO KONEKCIJA
ZVUČNI STANDARDI    


Šta je to HDMI?

High Definition Multimedia Interface ili HDMI, poznat je kao audio/video kabl napredne generacije. Jednostavno rečeno, HDMI je je skup digitalnih konektora u kablu koji nosi video signal visoke definicije i nekoliko digitalnih audio kanala. HDMI je službeno prvi put otkriven 2003 godine, ali se tek sada, kada su dostupni i sadržaji visokog kvaliteta i rezolucije, vidi se njegova puna snaga.

Za sve koje zbunjuje šuma raznih standarda, verzija, kratica, rezolucija, a hteli bi znati ponešto o novim tehnologijama, evo jedan kratak vodič o tako često spominjanom HDMI-ju.


Kako funkcioniše HDMI kabl?

HDMI kabl ima propusnost od 5 Gbps (i do 10 Gbps na novijim verzijama kabla), što znači da ima i više nego dovoljan kapacitet da se nosi sa ne-kompresovanim videom visoke definicije, kao i sa ne-kompresovanim 8 kanalnim, 24-bitnim zvukom visoke kvalitete. Znači nema pretvaranja signala (npr. digitalnog u analogni pa opet u digitalni) ili bilo kakve kompresije, koja bi eventualno mogla uticati na audio ili video kvalitet. I to sve u jednom kablu.




Razlike u odnosu na analogni kabl. Analogni video kablovi, kao komponentni, kompozitni ili S-Video, su trenutno glavne metode prienosa signala slike u većini domova. Komponentni kabl je trenutno najkvalitetniji, jer razdvaja signal slike u 3 kabla - jedan za crvenu, zelenu te plavu boju (da razjasnimo: boje na TV-u nastaju kombinacijom te tri boje - Red, Green, Blue). Kada imate analogni kabl spojen na digitalne uređaje (kao npr. LCD ili plazma ekran spojeni na DVD player), digitalni video ili audio signal mora biti pretvoren u analogni, kako bi mogao putovati kablom, prije nego što se ponovo pretvori u digitalni na ulazu u drugi uređaj, što utječe na kvalitet signala, rezultirajući gubitkom kvalitete.


Prednosti HDMI kabla

HDMI kabl može isporučiti zvuk ili video visokog kvaliteta, bez gubitka kvalitete zbog pretvaranja ili kompresije signala. HDMI slika je bolja, mekša, te sa vidljivo boljom redukcijom šuma slike (smetnji). Zvuk je čvrst, življi i bez distorzije.

Zbog svoje digitalne prirode, HDMI također vrlo dobro funkcionira uparen sa fixed-pixel prikazima, kao što su LCD, plazma ili DLP ekrani i projektori. HDMI kabel omogućuje izravno usklađivanje rezolucije ekrana sa bilo kojim izvorom na kojega je spojen. HDMI kabel će također automatski prebaciti sliku u odgovarajući format, kao 16:9 ili 4:3.

HDMI ima ugrađenu i pametnu funkciju kontroliranja bilo kojeg uređaja spojenog na kabl putem jednog daljinskog upravljača. Kako HDMI veza omogućava dvosmjernu komunikaciju, kabl omogućava komunikaciju spojenih uređaja, pa se pritiskom na jednu tipku određene komponente mogu uključiti ili isključiti kada, na primjer, želite gledati DVD film.


Je li HDMI bolji od DVI-ja

Možda ste već čuli za DVI (Digital Video Interface) kabl, koji spada kao još jedan digitalni konektor. DVI je tu već duže vrijeme i možete ga naći na više televizijskih i drugih uređaja nego HDMI. DVI je prvobitno razvijen za spajanje PC računala i monitora, ali je s vremenom našao svoje mjesto i u svetu kućne zabave.

U suštini, HDMI standard je baziran na DVI tehnologiji, tako da je slika i na jednom i na drugom slične kvalitete. Ono što čini HDMI boljim od DVI kabela su njegove mogućnosti prijenosa zvuka. Naime, DVI kabel je sposoban nositi samo video signal. Još jedna prednost je dužina, HDMI može biti dug i do 15 metara dužine u odnosu na DVI kabel kojemu je maksimalna dužina 5 m. Još jedna stvar, estetski gledano, HDMI konektori su manje nezgrapni nego oni kod DVI kabla.


Kompatibilnost sa DVI kablom

HDMI kabl je kompatibilan sa DVI kablom, tako da nema potrebe prozivanja DVI opremom zastarelom ako kupite nešto sa HDMI konektorom. Na primjer, HDMI televizija će prikazati video primljen od postojećeg, DVI opremljenog proizvoda, dok će HDMI DVD player raditi na DVI opremljenoj televiziji. Sve što vam treba je HDMI/DVI adapter. Samo imajte na umu da će vam adapter onemogućiti neke funkcije HDMI kabla, poput one koja automatski formatira sliku ekrana te funkciju univerzalnog daljinskog kontrolera.


HDMI proizvodi

HDMI je još uvijek relativno nov, ali većina DVD playera, drugih uređaja i televizija imaju barem jedan HDMI priključak, a nisu nužno high-end proizvodi. Dosta ekrana, projektora i DVD playera podržava HDMI standard. Toshiba je, na primjer, izbacila na tržište cijelu paletu opreme za kućnu zabavu koja podržava HDMI. Pioneer također podržava HDMI na svojim plazma ekranima, kao jednima od prvih koji su ga podržavali. Philips je također tu, sa svojim 50 inčnim plazma ekranima. Denom je također nedavno izbacio DVD player sa HDMI podrškom, dok su Sony i Panasonic isto nedavno debitirali sa dva jeftinija modela projektora koji podržavaju HDMI.


Što znače različite verzije HDMI-ja

Zadnja verzija HDMI kabela je verzija 1.3b, ali uz nju postoje i četiri glavne verzije koje će raditi sa većinom podržane opreme, to su verzije 1.0, 1.1, 1.2 i verzija 1.3. Možete primetiti kako verzije odgovaraju tipovima audio signala koje mogu prenositi, dok su sve verzije sposobne nositi HD (High-Definition) video do rezolucije 1080p.

1.0 - Prva verzija HDMI kabela, definirana krajem 2002 godine. Sposobna dekodirati većinu verzija zvuka u DVD i digitalnim TV signalima, uključujući Dolby Digital i DTS.

1.1 - Ovoj je verziji dodana DVD-Audio podrška, što znači da korisnici sa kompatibilnim diskovima ili playerima mogu slušati 5.1 kanalni zvuk bez potrebe za 6 zasebnih RCA kabela.

1.2/1.2a - Glavno poboljšanje u odnosu na 1.1 verziju je dodatak podrške za Super Audio CD (SACD), što znači da se korisnici više ne moraju oslanjati na iLink ili analogni kabel kako bi slušali SACD. Također je dodana podrška za, do tada neupotrebljavan, Type A PC konektor.

1.3/1.3a/1.3b - Verzija 1.3 dodaje podršku za Dolby TrueHD i DTS-HD Master Audio, koji se koriste na Blu-ray te HD-DVD playerima. Za sada je jedini uređaj koji ga podržava PlayStation 3, no to će se ubrzo promijeniti jer proizvođači planiraju izbaciti više kompatibilnih prijemnika. Standard također od sada podržava veću propusnost, do 10 Gbps.



Rezolucije ekrana

Rezolucija označava broj piksela u horizontalni puta broj piksela u vertikali ekrana.

Rezolucija standardne televizije je 768x576 piksela. Najmanja HD Ready rezolucija je 1024x768 piksela, na HDTV plazmama i LCD-ovima najčešće ćete naići na 720p i 1080i/p rezolucije čije veličina u pikselima varira u zavisnosti o načinu prikazivanja, a trenutno najveća HD rezolucija je 2160p, veličine 380x2160 piksela.

Rezolucija video signala se odnosi na HDTV signal, znači na rezoluciju video signala televizijske postaje koja emitira HDTV ili rezoluciju HD filma.

Rezolucija ekrana se odnosi na rezoluciju samog ekrana, a rezolucija video signala se prilagodi rezoluciji ekrana na kojem se prikazuje. Znači ako digitalni video rezolucije 1080 pokušavate prikazati na XGA ekranu slika nema efektivnu 1080 rezoluciju, već je smanjena na XGA. Isto vredi i obrnuto, pa će se 720 rezolucija na ekranu QSXGA rezolucije rastegnuti na QSXGA rezoluciju.


Rezolucije video signala

Naziv video formata

Rezolucija u pikselima

Proporcija slike

480i/p

720 x 480

3:2

* 576i/p (SDTV PAL)

720 x 576

4:3

HD Ready

1024×768

16:9

720p Clean Aperture

1248×702

16:9

* 720p

1280×720

16:9

720p/1080i, HD Ready

1366×768

683:384
(približno 16:9)

HD Ready 1080p

1280×1080

32:27
(približno 16:9)

HDCAM/HDV 1080i

1440×1080

4:3

1080p Clean Aperture

1888×1062

16:9

1080i/1080p, HD Ready 1080p, Full HD

1920×1080

16:9

2160p

3840×2160

16:9



Oznake ''p'' i ''i'' u rezoluciji označavaju progressive i interlaced način prikaza slike. Progressive način prikaza pri svakom osvežavanju ponavlja prikaz cele slike, dok interlaced ponavlja prikaz svako druge linije, znači unutar jednog osvežavanja dva puta promijeni sliku. Interlaced načinom prikaza se stvara iluzija bržeg osvežavanja slike bez da se poveća količina prenesenih podataka.



Rezolucije ekrana

Kratica

Rezolucija

Proporcija slike

*VGA

640×480

4:3

SVGA

800×600

4:3

XGA

1024×768

4:3

SXGA

1280×1024

5:4

SXGA+

1400×1050

4:3

UXGA

1600×1200

4:3

QXGA

2048×1536

4:3

QSXGA

2560×2048

5:4

QUXGA

3200×2400

4:3

HSXGA

5120×4096

5:4

HUXGA

6400×4800

4:3

WVGA

852×480

16:9

*WXGA

1366×768

16:9

WSXGA

1600×1024

25:16

WSXGA+

1680×1050

16:10

*WUXGA

1920×1200

16:10

WQSXGA

3200×2048

25:16

WQUXGA

3840×2400

16:10

WHSXGA

6400×4096

25:16

WHUXGA

7680×4800

16:10





Optimalna rezolucija po veličini ekrana i udaljenosti gledanja


Veličina ekrana

Optimalna udaljenost
za 720p

Optimalna udaljenost
za 1080p

42''

106 cm

2,5 m

1,7 m

50''

127 cm

3 m

2 m

55''

140 cm

3,3 m

2,2 m

60''

152 cm

3,6 m

2,4 m

65''

165 cm

3,8 m

2,6 m


Velika rezolucija nema puno smisla na malenom ekranu kojeg ćete gledati iz velike udaljenosti, znači postoje optimalne rezolucije za određenu veličinu ekrana, a potrebno je i uzeti u obzir s koje udaljenosti ćete gledati televizor.



Vrste HDTV ekrana



Na tržištu postoje dve vrste ekrana koje su u stanju prikazati sadržaje HD rezolucija, to su plazma, LCD i projekcijski ekrani.

Plazma ekrani se sastoje od mnogo sitnih ćelija koje se nalaze između dva stakla. Svaka ćelija sadrži mešavinu plinova koji se inducirani elektricitetom pretvaraju u plazmu koja potiče fosfor na odašiljanje svetla. Radi tehnoloških ograničenja, maksimalna veličina plazma ekrana je 381 cm u dijagonali. Debljina ekrana je nešto manja od 10 cm, a po potrošnji struje je jednak CRT ekranima. Zahvaljujući fosfornom premazu, plazme imaju najživlju reprodukciju boja i najbolji prikaz crne.





LCD ekrani koji se koriste kao televizori su LCD TFT, novija generacija LCD-a. Tehnologija LCD-a se bazira na polariziranom svetlu, između dve polarizirane ploče nalazi se tekući kristal podeljen na piksele. Površina elektroda u dodiru s tekućim kristalom poravnava molekule kristala u određenom smeru što dozvoljava prolazak određene količine svijetla kroz piksel određujući mu svetlinu. LCD ekrani su znatno lakši od plazma ekrana, a pošto troše manje struje mogu se koristiti u specifičnim uslovima kada je potreban uređaj niske potrošnje energije.





Projekcijski ekrani koriste projektor koji stvara sliku iz video signala i povećava je na veličinu projekcijske površine. Postoji više vrsta projekcijskih ekrana, slika se može projektovati sa prednje ili zadnje strane ekrana, a projektor može biti baziran na CRT, LCD ili DLP tehnologiji. Kod ekrana sa zadnjom projekcijom, projektor se nalazi unutar ekrana i projektuje sliku na ekran sa zadnje strane. Ekrani sa prednjom projekcijom su ustvari projektori, ne nalaze se unutar kutije. Projekcijski ekrani najnovije generacije imaju DLP projektor, koji se sastoji od matrice mikroskopskih ogledala koji rotacijom određuju svetlinu piksela. Boja se dobiva tako što se ogledala osvjetljuju LED diodama u boji ili uz pomoć rotirajućeg kola boja.





Vrste video konekcija


Composite video

je standard koji prenosi analogni video signal preko jednog kanala (1 činč uglavnom označen žutom bojom). Ne prenosi audio signal.

Obični AV kabl video signal se prenosi Composite video standardnom koji analogni video signal prenosi preko jednog kanala (1 činč uglavnom označen žutom bojom). Audio signal prenosi po stereo standardu, deleći ga na levi i desni kanal.

Scart kabl

objedinjuje component, composit i s-video standarde. Pomoću adaptera za scart kabl možete povezati A/V opremu koja koristi različite standarde.

S-video

prenosi analogni video signal kroz dve odvojene linije (svetlina i boja), ne prenosi audio.


VGA

(Video Graphics Array) je video standard koji najčešće nalazimo na starijim računalima, LCD i CRT monitorima, analogni video signal prenosi razdvajanjem video signala na RGB kanale (ne prenosi audio signal).




Zvučni standardi



Dolby Surround

3.0 kanalni surround

Izvlači tri kanala zvuka iz posebno kodiranog analognog dvo kanalnog signala.

Tri identična zvučnika koji se postave na jednaku udaljenost od centralnog mesta u prostoriji.

Sastoji se od sledećih kanala:

L - Levi
R - Desni
S - Zadnji (surround)

Quadrophonic

4.0 kanalni surround

Izvlači četiri audio kanala iz posebno kodiranog analognog dvo kanalnog signala ili četvero kanalnog signala.
Predviđen je za muziku, a mediji snimani u Quadrophonic formatu su LP ploče i kasete. Poznat je i pod nazivom četvero kanalni stereo.

Četiri identična zvučnika se postavljaju na visinu uha, pod uglom od 45°. Svi zvučnici trebaju biti na jednakoj udaljenosti od centralnog mesta u prostoriji

Sastoji se od sledećih kanala:

L - Levi
R - Desni
LS - Levi surround
RS - Desni surround


Dolby Pro Logic

4.0 kanalni surround

Izvlači četiri audio kanala iz posebno kodiranog analognog dvo kanalnog signala.

Mediji snimani u Dolby Pro Logic formatu su VHS kasete i Laser Disc, a koristi se i na kablovskoj i satelitskoj televiziji pod imenom Dolby Surround.

Prednji zvučnici se postavljaju tako da budu uz ivicu ekrana, a zadnji trebaju biti na visini uha, iza slušatelja. Centralni zvučnik možete staviti iznad ili ispod televizora, takođ na visinu uha.

Sastoji se od sledećih kanala:

L - Levi
R - Desni
C - Centralni
S - Surround za dva zadnja zvučnika


Dolby Pro Logic II

5.1 kanalni surround - 3-2 stereo

Izvlači pet audio kanala iz posebno kodiranog analognog dvo kanalnog signala ili stereo signala.

5.1. surround se često zove i 3-2 stereo, to se odnosi na konfiguraciju zvučnika, znači tri prednja zvučnika i dva zadnja.

Mediji snimani u Dolby Pro Logic II formatu su PlayStation 2 i GameCube igre, kao i neke od Wii igara (označene s Pro Logic II)

Zvučnici se postavljaju tako da su levi i desni zvučnici pod kutem od 30°, dok su zadnji zvučnici pod uglom od 110°. Centralni zvučnik se postavlja između levog i desnog zvučnika.

Sastoji se od slijedećih kanala:
L - Levi
R - Desni
C - Centralni
LS - Lijevi surround (zadnji)
RS - Desni surround (stražnji)
LFE - Nisko frekventni kanal


Dolby Digital,

DTS (Digital Theater System) i
SDDS (Sony Dynamic Digital Sound)

5.1 kanalni surround - 3-2 stereo

Prima pet odvojenih digitalnih audio kanala i jedan LFE kanal iz šest kanalnog signala.

5.1. surround se često zove i 3-2 stereo, to se odnosi na konfiguraciju zvučnika, znači tri prednja zvučnika i dva zadnja.

Koristi se na DVD i Laser Discovima, kao i digitalnoj satelitskoj i kablovskoj televiziji (pod oznakama Dolby Digital i DTS). DTS ima nešto bolji kvalitet zvuka od Dolby Digitala, zahvaljujući većem sampling rateu. Mediji koji koriste navedene standarde su DVD i Laser Disc, a koristi se i na kablovskoj i satelitskoj televiziji.

Zvučnici se postavljaju tako da su levi i desni zvučnici pod uglom od 30°, dok su zadnji zvučnici pod kutem od 110°. Centralni zvučnik se postavlja između lijevog i desnog zvučnika.

Sastoji se od sledećih kanala:
L - Levi
R - Desni
C - Centralni
LS - Levi surround (zadnji)
RS - Desni surround (zadnji)
LFE - Nisko frekventni kanal



Dolby Pro LogicI IIx

6.1 kanalni surround

Izvlači šest audio kanala iz posebno kodiranog analognog dvo kanalnog ili stereo signala.

Prednji zvučnici se postavljaju tako da budu uz ivicu ekrana, centralni zvučnik možete staviti iznad ili ispod televizora. Levi i desni surround zvučnici trebaju biti postavljeni sa strane od slušatelja, jednako udaljeni od sredine kao i prednji zvučnici. Stražnji surround zvučnik se postavlja iza slušatelja. Svi zvučnici trebaju biti na visini uha.

Sastoji se od slijedećih kanala:
L - Levi
R - Desni
C - Centralni
LS - Levi surround
RS - Desni surround
BS - Zadnji surround


Dolby Digital EX

6.1 kanalni surround

Prima pet odvojenih digitalnih audio kanala i jedan LFE kanal iz šest kanalnog signala.

DVD mediji koriste Dolgy Digital EX.

Prednji zvučnici se postavljaju uz ivicu ekrana, a centralni zvučnik možete staviti iznad ili ispod televizora. Levi i desni surround zvučnici trebaju biti postavljeni sa strane od slušatelja, jednako udaljeni od sredine kao i prednji zvučnici. Stražnji surround zvučnik se postavlja iza slušatelja. Svi zvučnici trebaju biti na visini uha.

Sastoji se od slijedećih kanala:
L - Levi
R - Desni
C - Centralni
LS - Levi surround
RS - Desni surround
BS - Zadnji surround
LFE - Nisko frekventni kanal

(LS, RS i BS se izvlače iz dva surround kanala)


DTS-ES

6.1 kanalni surround

Prima šest odvojenih digitalnih audio kanala i jedan LFE kanal iz sedam kanalnog izvora.

Prednji zvučnici se postavljaju uz ivicu ekrana, a centralni zvučnik možete staviti iznad ili ispod televizora. Levi i desni surround zvučnici trebaju biti postavljeni sa strane od slušatelja, jednako udaljeni od sredine kao i prednji zvučnici. Zadnji surround zvučnik se postavlja iza slušatelja. Svi zvučnici trebaju biti na visini uha.

Sastoji se od sledećih kanala:
L - Levi
R - Desni
C - Centralni
LS - Levi surround
RS - Desni surround
BS - Zadnji surround
LFE - Nisko frekventni kanal


Dolby Digital Plus,

DTS-HD,
Dolby TrueHD

7.1 kanalni surround

Prima sedam odvojenih digitalnih audio kanala i jedan LFE kanal iz osam kanalnog izvora.

Koristi se na HD-DVD i Blu-ray medijima.

Prednji zvučnici se postavljaju uz ivicu ekrana, a centralni zvučnik možete staviti iznad ili ispod televizora. Levi i desni surround zvučnici trebaju biti postavljeni sa strane od slušatelja, jednako udaljeni od sredine kao i prednji zvučnici. Levi i desni zadnji surround zvučnici se postavljaju iza slušatelja. Svi zvučnici trebaju biti na visini uha.

Sastoji se od sledećih kanala:
L - Levi
R - Desni
C - Centralni
LS - Levi surround
RS - Desni surround
LB - Levi stražnji surround
RB - Desni zadnji surround
LFE - Nisko frekventni kanal


wod2
CoD Advanced Warfare
Destiny
Grid
Dark Souls 2
GTA5
Logitech G502
Skylanders Trap Team
Thief
Playstation 4